Algemene ontwerprichtlijnen
Installatieaanbevelingen en bouwkundige voorbereiding voor JABLOTRON 100+
Of u nu een ontwerp maakt, de bekabeling voorbereidt of een geschikte plek zoekt voor specifieke componenten: hieronder vindt u antwoord op de vragen wat u waar en hoe moet voorbereiden voor een probleemloze installatie en een betrouwbare werking van het JABLOTRON 100+-systeem.
Dit artikel behandelt algemene aanbevelingen voor een correct systeemontwerp en technische uitvoeringsdetails.
1. Architectuur
JABLOTRON 100+ is een hybride systeem. Het maakt elke combinatie van bus- (bedrade) en draadloze randapparatuur mogelijk. Beide typen zijn 100% betrouwbaar en gecertificeerd.
-
Buscomponenten zijn goedkoper, onderhoudsvrij en niet afhankelijk van de beschikbaarheid van een radiosignaal. Ze vereisen echter voorbereide bekabeling en de montage kost door het aansluiten iets meer tijd.
-
Draadloze componenten zijn iets duurder, vereisen regelmatige vervanging van de batterijen (meestal eens per 2 tot 5 jaar) en moeten zich binnen het bereik van de radiomodule bevinden. Ze kunnen echter zeer snel en zonder enige voorbereiding worden geïnstalleerd, ook in een afgewerkt interieur.
Als algemene regel geldt: leg bekabeling aan waar dat kan, ook als sommige kabels voorlopig niet worden aangesloten. Waar een kabel ligt, is een toekomstige oplossing meestal eenvoudig en betaalbaar.
Als de definitieve indeling van het interieur nog niet vaststaat of een kabel bepaalde plekken niet meer kan bereiken, is een beproefd compromis om ten minste de basisbekabeling aan te leggen, vooral voor codebediendelen, sirenes, bewegings- en rookdetectoren. Bij de definitieve montage of bij latere wijzigingen van de indeling kan dan zo nodig worden aangevuld met een draadloze oplossing.
2. Indeling van het systeem
Het systeem kan worden opgedeeld in maximaal 15 afzonderlijk bedienbare secties. Elke sectie kan vervolgens volledig worden ingeschakeld (alle detectoren in de sectie bewaken) of gedeeltelijk (alleen geselecteerde detectoren bewaken).
Plan de indeling in secties en het gebruik van gedeeltelijke inschakeling zo dat deze aansluit op het werkelijke gebruik van de ruimten. Het doel is een overzichtelijke indeling, de mogelijkheid om minder gebruikte delen onafhankelijk te bewaken en passend ingestelde toegangsrechten.
-
Reserveer aparte secties voor bouwkundig gescheiden delen van het object die op verschillende tijden of door verschillende groepen gebruikers worden gebruikt.
-
Als een sectie afhankelijk van de situatie op 2 verschillende niveaus moet worden bewaakt, gebruik dan gedeeltelijke inschakeling.
Een eengezinswoning met een vrijstaande garage kan bijvoorbeeld het best in 2 secties worden opgedeeld: Huis en Garage. Het huis gebruikt gedeeltelijke inschakeling voor de zogenaamde nachtmodus, waarbij alleen ramen en deuren worden bewaakt en men zich binnen ongestoord kan bewegen. De garage wordt daarentegen altijd volledig ingeschakeld, vaak ook op momenten waarop het huis helemaal niet wordt bewaakt.
In bedrijven wordt de indeling vooral gebaseerd op verschillende werktijden en op de toegangsrechten van medewerkers, die individueel kunnen worden ingesteld voor elk van maximaal 600 gebruikers. Gebruikelijk is een indeling in directie, boekhouding, kantoren, magazijn, serverruimte enz. Voor gemeenschappelijke ruimten wordt een zogenaamde gemeenschappelijke sectie gebruikt, die automatisch wordt aangestuurd op basis van de status van de overige secties.
De indeling van het systeem heeft weliswaar geen invloed op de bedrading (alles wordt elektronisch ingesteld), maar het is raadzaam deze al bij het systeemontwerp vast te leggen, vooral vanwege de plaatsing van de codebediendelen en een voldoende dekking door detectoren.
3. JABLOTRON-bus
Kabel
Gebruik voor de bus de originele JABLOTRON-kabel CC-01 (hoofdleiding) of CC-02 (aftakkingen, kleinere installaties). Deze heeft optimale doorsneden voor een maximaal betrouwbare werking, de juiste kleurcodering, knikt niet en is eenvoudig te verwerken. Als alternatief kan ook een gewone UTP- of SYKFY-kabel worden gebruikt. De bus heeft ten minste 2 getwiste paren nodig: voeding (+U, GND) en data (A, B). Afscherming wordt niet gebruikt.
Maximale lengte
Eén bus mag in totaal 500 m lang zijn, opgeteld over alle aftakkingen. Grote centrales beschikken over maximaal 3 onafhankelijke bussen (3× 500 m).
De busversterker JA-120Z verlengt de bekabeling van één bus met 2 nieuwe aftakkingen van elk maximaal 500 m en versterkt tegelijk de voeding en de back-up. De limiet van 60 randapparaten per bus van de centrale geldt echter voor het totaal, ongeacht de busversterker.
Topologie
De bus kan in serie, als boom en als ster worden aangelegd. Een beproefde werkwijze is om vanaf de centrale hoofdaftakkingen te trekken, die zich op een geschikt knooppunt (bijvoorbeeld in de gang van de betreffende verdieping) verder vertakken naar andere plekken.
Er zijn originele busverdelers beschikbaar, maar ook andere betrouwbare verbindingen kunnen worden gebruikt (twisten, solderen, Wago-hendelklemmen...). Voor het knooppunt kunnen een diepe inbouwdoos of JABLOTRON-installatiedozen voor opbouwmontage worden gebruikt, die geschikt zijn voor de originele busverdelers.
Als dat qua indeling voordelig is, kunnen meerdere componenten achter elkaar worden aangesloten. Een eventuele onderbreking van de bekabeling vormt dan echter een probleem voor de hele serie. Er mogen dus niet te veel componenten achter elkaar zitten.

Waar u op moet letten
Op de bus mag nooit een lus ontstaan. Een aftakking mag niet terugkeren naar de hoofdleiding en ook niet worden verbonden met een andere aftakking. Het einde van de leiding wordt afgesloten met een randapparaat, of de kabel wordt eenvoudigweg geïsoleerd. Een afsluitweerstand wordt niet gebruikt.
Op elke bus van de centrale (JA-103K = 1×, JA-107/8K = 3×) kunnen maximaal 60 componenten worden aangesloten. Van de randapparatuur met intensief dataverkeer (codebediendelen, foto-PIR, radiomodule…) mogen er in totaal niet meer dan 10 op één bus zitten.
Vermijd lange parallelle tracés met de sterkstroominstallatie. Busbekabeling moet samen met de overige communicatie-/zwakstroominstallatie worden aangelegd, gescheiden van de sterkstroombekabeling.
Als de bus de beveiligde ruimte verlaat, bijvoorbeeld naar een apart gebouw zoals een garage of opslag, moet deze aan de binnenzijde richting de centrale worden beschermd met een isolator JA-110T. De isolator beschermt het hoofddeel van de installatie tegen storingen die van buitenaf binnenkomen.

-
Kabel: CC-01 (hoofdleiding) / CC-02 (aftakkingen), eventueel UTP/SYKFY
-
Max. lengte 500 m per bus, maximaal 3 bussen per centrale, busversterker JA-120Z voor verlenging van de bekabeling en versterking van de voeding
-
Topologie: in serie, als boom, als ster — nooit als lus
-
Maximaal 60 componenten per busuitgang van de centrale
-
Isolator JA-110T bij het verlaten van de beveiligde ruimte
4. Draadloze oplossingen
Bereik
Het bereik van de radiocommunicatie op 868 MHz is niet universeel met één getal aan te geven; het hangt altijd af van de omgeving en de specifieke omstandigheden.
-
Laboratoriumomstandigheden (vergelijking met andere systemen): tot 3000 m
-
Ideale werkelijke buitenomgeving zonder obstakels (bijv. een vliegveld): tot 1000 m
-
Gewone buitenomgeving, met reflecties van gebouwen, hekken of glooiend terrein: tot 500 m
-
Binnenomgeving: elke wand vermindert het bereik, ongeveer met de helft. Een massieve stenen of gewapend-betonnen wand beperkt het bereik aanzienlijk meer dan een gipsplaatwand of een wand van cellenbeton (Ytong).
In de praktijk betekent dit: één radiomodule in het midden van een gewoon bakstenen huis dekt betrouwbaar het hele huis, de tuin, de oprit en bijgebouwen zoals een garage of tuinhuisje.

Grotere of complexe objecten
De radiomodule zit standaard direct in de centrale (centraleset JA-10xKR). Voor een gewoon object is dat voldoende.
Als de plaats van de module in de centrale om een of andere reden ongeschikt is, kan deze uit de centrale worden genomen en met de set PLV-JA111R overal worden geplaatst waar de bus loopt. Ideaal is het midden van het object, bijvoorbeeld een centrale gang of hal, voor een zo gelijkmatig mogelijke dekking.
Op deze manier kunnen maximaal 3 radiomodules in één systeem worden geïnstalleerd, zodat ook uitgestrekte of bouwkundig gecompliceerde objecten kunnen worden gedekt.
Repeater
De repeater JA-151R helpt waar de bus niet tot een radiomodule kan worden doorgetrokken. Hij stuurt het signaal van de randapparatuur met vol vermogen door en kan zo de afstand tussen de radiomodule en geselecteerde detectoren tot wel verdubbelen.
De repeater wordt vooral gebruikt bij uitgestrekte buitenperimeters of objecten zoals logistieke of productiehallen.
Let op: de repeater ondersteunt geen volledig bidirectionele randapparatuur zoals codebediendelen, sirenes, combidetectoren met camera of microgolf enz.

Levensduur van de batterijen
Deze hangt af van het type component, de activeringsfrequentie en de instellingen, doorgaans:
-
Eenvoudige bewegings- of openingsdetectoren: 3 tot 5 jaar of langer
-
Detectoren met camera, rookdetectoren met sirene en andere componenten met een hoger energieverbruik: ongeveer 2 tot 3 jaar
-
Codebediendelen: doorgaans 1,5 tot 2,5 jaar
Codebediendelen kunnen worden voorzien van een externe voeding van 12 V. De batterij dient dan alleen als back-up bij uitval van de voeding en wordt preventief vervangen, na ongeveer 5 jaar.
-
Bereik: normaal tot 500 m buiten, elke binnenwand halveert het bereik ongeveer
-
Maximaal 3 radiomodules in het systeem, verplaatsbaar buiten de centrale (PLV-JA111R)
-
Repeater JA-151R vergroot het bereik van compatibele componenten waar de bus niet tot een radiomodule kan worden doorgetrokken
-
Levensduur van de batterijen: 3 tot 5 jaar (basisdetectoren), 2 tot 3 jaar (componenten met hoger verbruik), 1,5 tot 2,5 jaar (codebediendelen zonder externe voeding)
5. Centrale en bijbehorende modules
Kleine of grote centrale
De centrale is de hoeksteen van het hele systeem. De keuze ervan bepaalt ook de eisen aan de voorbereiding.
-
JA-103K is geschikt voor de kleinste bussystemen (10 randapparaten) of middelgrote draadloze systemen (50 randapparaten), meestal appartementen en kleine commerciële objecten. De behuizing meet 268 × 225 × 83 mm.
-
JA-103K-7Ah is geschikt voor middelgrote, voornamelijk bus- of hybride systemen, waarbij een kleinere capaciteit van 50 randapparaten volstaat, maar een grotere accu voor de back-upvoeding nodig is. De behuizing meet 357 × 297 × 105 mm.
-
JA-107K / JA-108K is geschikt voor grote bus- (tot 230 randapparaten) en draadloze (tot 120 randapparaten) systemen, zoals grotere eengezinswoningen, bedrijven, scholen of hotels. De centrale heeft maximaal 3 onafhankelijke bussen en een accu tot 18 Ah. De behuizing meet 357 × 297 × 105 mm.

Connectiviteit
De centrale moet via maximaal 4 kanalen kunnen communiceren:
-
GSM-/LTE-communicator, voor onafhankelijke communicatie via mobiele netwerken. Deze werkt ook bij uitval van de stroom of het internet in het object. De communicator wordt direct in de centrale op een speciale connector geplaatst.
-
LAN-communicator is een vast onderdeel van elke centrale. Deze verzorgt de datacommunicatie via de internetaansluiting van het object. Gebruik ervan is niet noodzakelijk, maar wordt sterk aanbevolen: de communicatie van de centrale wordt sneller en er komt een tweede, van GSM onafhankelijke route bij.
-
Bus, voor communicatie en voeding van busrandapparatuur, zie hoofdstuk 3. Grote centrales (JA-107K, JA-108K) bieden maximaal 3 onafhankelijke busaansluitingen, kleine centrales (JA-103K, JA-103K-7Ah) hebben slechts één volwaardige bus.
-
Radiomodule, voor communicatie met draadloze randapparatuur, zie hoofdstuk 4. De module kan direct in de centrale worden geïnstalleerd (sets JA-10xKR) of op elke willekeurige plek op de bus in het object.
Plaatsing van de centrale
Plaats de centrale zo dat een indringer er niet direct na het binnendringen gemakkelijk bij kan. De centrale moet binnen het detectiebereik van een direct reagerende detector vallen, zodat het alarm wordt gegeven en doorgemeld voordat de indringer de centrale kan beschadigen.
Op de installatieplek moet een zo goed mogelijk GSM-signaal zijn en een temperatuur zonder extreme schommelingen.
Hoewel de centrale zelf geen bedieningselementen heeft, moet u rekening houden met toegankelijkheid voor service en onderhoud (USB-connector aan de onderzijde en ruimte om het deksel te openen).
-
Geschikte plaatsing: technische ruimte boven maaiveld, serverruimte, werkkamer op een verdieping...
-
Ongeschikte plaatsing: hal bij de voordeur, receptie, onverwarmde zolder, kelder, souterrain onder maaiveld...
Voorbereiding van de bekabeling
Leid alle hoofdaftakkingen van de busbekabeling naar de installatieplek van de centrale (zie hoofdstuk 3).
Bereid voor de voeding een kabel CYKY-J 3×1,5 voor met een beveiliging van 6 tot 10 A. Voed de centrale vanuit een aparte groep met een eigen installatieautomaat, zodat een storing in een ander apparaat niet leidt tot uitval van de beveiliging.
Voor de internetverbinding via de LAN-communicator bereidt u een UTP-kabel voor (CAT 5 volstaat), vanaf het rack of de router in huis.
Koppeling met andere technologieën
Als er bekabeling kan worden getrokken, leg dan een buskabel aan tussen de centrale (of een geschikte busverdeler) en technische knooppunten zoals de elektrische verdeelkast, het rack, de vloerverwarmingsverdeler, de stookruimte, de garage enz. Ook als dit in de eerste fase niet gepland is, kan de koppeling in de toekomst van pas komen voor automatisering van verlichting, verwarming, koppeling met het camerasysteem, smart home enz.
-
JA-103K: 268 × 225 × 83 mm, 1 bus
-
JA-103K-7Ah: 357 × 297 × 105 mm, 1 bus, accu tot 7 Ah
-
JA-107K, JA-108K: 357 × 297 × 105 mm, maximaal 3 bussen, accu tot 18 Ah
-
Voeding: kabel CYKY-J 3×1,5, beveiliging 6 tot 10 A, aparte groep
-
Goed GSM-signaal op de installatieplek (vermijd kelder, souterrain onder maaiveld enz.)
-
LAN voor de internetverbinding
-
Plek met kamertemperatuur, slecht bereikbaar voor indringers
6. Codebediendelen en lezers
Plaatsing van codebediendelen
Codebediendelen en lezers vormen de belangrijkste interface tussen het systeem en de gebruiker. Ze moeten comfortabel en intuïtief bereikbaar zijn voor eenvoudige bediening.
Plaats een codebediendeel op alle gebruikelijke toegangsroutes van het object. Bij eengezinswoningen is dat meestal de hal bij de voordeur of de centrale hal, maar ook de garage. Bij bedrijven moet u naast de hoofdingang ook denken aan de achteringang voor personeel, het laadperron enz.
Vul het systeem voor het gebruiksgemak aan met extra codebediendelen, die alledaagse situaties vereenvoudigen. In een huis met verdiepingen is een codebediendeel in de gang op de bovenverdieping handig om 's avonds de nachtmodus in te schakelen; in een bedrijf bespaart een codebediendeel bij het archief of de serverruimte de weg naar het hoofdcodebediendeel bij de receptie.
Uitvoering van codebediendelen
In het systeem moet altijd één hoofdcodebediendeel met display aanwezig zijn (bijv. JA-116E / JA-115E / JA-114E). Een codebediendeel met display maakt volwaardige bediening van alle secties mogelijk, evenals gebruikersinstellingen zoals het blokkeren van gebruikers of randapparatuur, en toont details van een alarm of storing, ook als de verbinding met de app wegvalt.
Extra codebediendelen kunnen een veel eenvoudigere functie hebben, meestal alleen het in- en uitschakelen van de bijbehorende sectie (bijv. JA-118E, JA-113E, JA-121E, JA-123E).
Kaartlezers voor toegang
Losse kaartlezers (bijv. JA-119E, JA-112E, JA-120E, JA-121E), die meestal worden gebruikt voor doorgang door deuren, worden in tegenstelling tot codebediendelen aan de buitenzijde van de deur geïnstalleerd, zo dicht mogelijk bij de plek waar de deur opengaat, zodat de doorgang natuurlijk verloopt.
Aan de binnenzijde moet de doorgang mechanisch mogelijk blijven, met een klink, zodat het gebouw ook bij uitval van het systeem kan worden verlaten, bijvoorbeeld bij brand.
Montagevoorbereiding
Voor codebediendelen en lezers geldt een aanbevolen montagehoogte van ongeveer 30 cm boven de lichtschakelaars. Bereid een inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm voor, bijvoorbeeld KU68, die de montage en het aansluiten vereenvoudigt.
Bekabeling en voeding
Voor busproducten volstaat het om de busbekabeling naar de doos te leiden; het codebediendeel wordt via de bus ook gevoed. Codebediendelen zijn qua energie en communicatie de meest veeleisende randapparaten. Als er meerdere in het object zijn, verdeel ze dan gelijkmatig over de afzonderlijke bussen.
Voor draadloze codebediendelen raden wij aan een externe voeding van 12 V voor te bereiden, bijvoorbeeld vanaf een nabijgelegen lichtschakelaar of wandcontactdoos met een voedingsadapter uit het assortiment van JABLOTRON.
Als er geen voeding kan worden aangelegd, werken de codebediendelen ook volledig op batterijen (behalve het touch-codebediendeel JA-156E). Houd in dat geval rekening met een kortere levensduur van de batterijen dan bij andere randapparatuur (ongeveer 1,5 tot 2,5 jaar) en met het uitschakelen van de achtergrondverlichting in slaapstand.
-
Codebediendeel op elke gebruikelijke toegangsroute van het object
-
Ten minste één codebediendeel met display voor geavanceerde gebruikersfuncties, bij voorkeur een busuitvoering
-
Kaartlezers aan de buitenzijde van de deur, binnen altijd een mechanische klink
-
Montagehoogte 30 cm boven de schakelaars, inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm (KU68)
-
Meerdere buscodebediendelen en -lezers gelijkmatig over de bussen verdelen
-
Voor draadloze codebediendelen bij voorkeur een 12 V-voeding voorbereiden
7. Sirenes
Binnensirenes
Binnensirenes hebben een tweeledig doel. Ze maken het verblijf voor de indringer onaangenaam en waarschuwen tegelijk de gebruikers voor gevaar, bijvoorbeeld bij brand of een inbraak terwijl men slaapt.
Plaats ze zo dat het alarmsignaal en de aanvullende akoestische signalen (deurbel, inloopvertraging…) in het hele object hoorbaar zijn. In een eengezinswoning is de hal of het trappenhuis ideaal, in bedrijven een centrale gang of de ruimte bij de liften.
Een binnensirene wordt op de wand gemonteerd, meestal vlak onder het plafond (bijv. 30 cm), zodat de indringer er niet gemakkelijk bij kan. Bereid een inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm voor, bijvoorbeeld KU68, die de montage en het aansluiten vereenvoudigt.
Buitensirenes
Zoek een plek die goed zichtbaar is vanaf de openbare ruimte, bijvoorbeeld vanaf de straat. De sirene is er niet alleen om bij een alarm geluid en lichtsignalen te geven, maar ook voor preventie. Een zichtbare sirene laat zien dat het object beveiligd is, waardoor een indringer eerder een ander doelwit zonder alarm kiest.
Ideaal is een plaatsing vanaf de hoogte van de eerste verdieping, dus ten minste 4 m, zodat de sirene niet gemakkelijk bereikbaar is. Gebruikelijk is de bovenkant van de gevel, gelijk met de bovenkant van de ramen op de verdieping enz. Denk naast de esthetiek ook aan bescherming tegen zon en regen. Hoewel de constructie geschikt is voor zware buitenomstandigheden, raden wij aan de sirene indien mogelijk zo te plaatsen dat bijvoorbeeld een dakoverstek helpt beschermen tegen zon en inwatering.
Montage- en kabelvoorbereiding van bussirenes
Gebruik voor bussirenes dezelfde kabel als voor de overige busrandapparatuur (zie hoofdstuk 3). Een optionele back-upaccu zorgt voor het volledige akoestische vermogen en voor alarmering als de bus wordt onderbroken. Voor objecten met beveiligingsniveau 2 en 3 (Grade 2 en 3) is de accu noodzakelijk.
Binnensirenes:
-
Bereid voor de JA-110A II een inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm voor (bijv. KU68); dit vereenvoudigt de definitieve montage en het aansluiten.
Buitensirenes:
-
De sirene JA-113A vereist geen speciale voorbereiding; de kabel wordt eenvoudigweg uit de muur gevoerd op de installatieplek.
-
De sirene detecteert het openen van het deksel, het lostrekken van de sirene van de gevel en een onderbreking van de communicatie met de centrale. Op een eventuele sabotagepoging reageert ze dus direct met een alarm.
-
Wij raden aan de sirene aan te sluiten achter een isolator JA-110T. Deze zorgt ervoor dat een eventuele kortsluiting op de bus, opzettelijk veroorzaakt of door inwatering, zich niet uitbreidt naar de rest van het systeem binnen.
Draadloze sirenes
De draadloos communicerende, extern gevoede sirene JA-150A II vereist een aansluiting op 230 V. Voeding uit het net zorgt voor onderhoudsvrije werking. Bereid een geschikte voedingskabel voor, bijv. CYKY-J 3×1,5, afgewerkt in een inbouwdoos.
De volledig draadloze sirenes JA-154A en JA-163A op batterijen vereisen geen voorbereiding. Ze worden eenvoudigweg op de gewenste plek vastgeschroefd; de voeding wordt verzorgd door batterijen.
-
Binnensirene: hoorbaar in het hele object, montage onder het plafond, voor busuitvoeringen een doos met een hartafstand van 60 mm voorbereiden (KU68)
-
Buitensirene: goed zichtbaar vanaf de openbare ruimte (preventie), montage zo hoog mogelijk, bij voorkeur achter de isolator JA-110T
-
Er zijn busuitvoeringen, draadloos communicerende extern gevoede uitvoeringen en volledig draadloze uitvoeringen op batterijen beschikbaar.
8. Bewegingsdetectoren
Plaatsing
Dek met bewegingsdetectoren alle grotere kamers en ruimten af waar een indringer zich bij een inbraak waarschijnlijk zal bewegen, of waar op basis van beweging andere functies moeten worden geautomatiseerd, zoals verlichting.
Voor de basisbewegingsdetectoren (JA-110P, JA-112P en hun gecombineerde equivalenten) geldt voor een betrouwbare dekking een aanbevolen montagehoogte van 2,5 m ± 10 cm. Meestal worden ze in de hoek van een kamer geïnstalleerd; montage op een vlakke wand is mogelijk als een hoek om een of andere reden niet geschikt is.
Kies een plek waar in de toekomst geen meubilair het zicht zal belemmeren, bijv. boven de ingang van de kamer.
Waar u op moet letten
PIR-detectie is gevoelig voor snelle temperatuurwisselingen en voor beweging van voorwerpen met een temperatuur die dicht bij die van het menselijk lichaam ligt, inclusief stromende warme lucht. Vermijd:
-
plaatsing boven radiatoren, boven slecht sluitende ramen of ramen die ook na het verlaten van het object open blijven voor ventilatie, vooral als er gordijnen of vitrages voor hangen die door tocht kunnen bewegen
-
de nabijheid van luchtstromen, zoals airconditioning of uitblaasroosters van de luchtbehandeling
-
de nabijheid van stralingswarmte, zoals open haarden of kachels
-
verblinding van de lens van de detector door zonlicht, meestal bij zonsopgang of zonsondergang; let op bij plaatsing tegenover grote glazen oppervlakken op het oosten of westen
Als aan een van deze voorwaarden niet kan worden voldaan, gebruik dan in plaats van een gewone PIR-detector liever een combidetector PIR + MW (JA-121PW, JA-161PW, JA-122PW of JA-162PW). Signalen van de PIR worden daarbij nog bevestigd door een microgolfsensor die werkt op basis van radarreflectie, waardoor de detector ongevoelig is voor temperatuurinvloeden.
Bereik en detectiehoek
De specifieke dekkingsparameters verschillen per detector enigszins, afhankelijk van het type. In het algemeen geldt een detectiehoek vanaf 90° en een bereik vanaf 10 m. Eén in de hoek geïnstalleerde detector dekt zo betrouwbaar een kamer van gangbare grootte af.
Voorbereiding van de bekabeling
Voer de bekabeling voor een busdetector op de installatieplek uit de muur, meestal direct in de hoek. In de muur moet de kabel zo nauwkeurig mogelijk in de hoek omhoog of omlaag lopen, zodat de bekabeling bij de montage niet wordt aangeboord: de detectoren worden vastgeschroefd aan de randen die tegen de wanden liggen, ca. 3 cm van de hoek. Als het plafond op 2,6 m of lager ligt, kan de bekabeling ook uit het verlaagde plafond worden gevoerd, dus door het plafond direct in de hoek. De detector wordt bij de montage zo dicht mogelijk tegen het plafond geplaatst en de bekabeling blijft verborgen.
Voor detectoren met basis-PET-immuniteit geldt een andere aanbevolen hoogte: 2,2 m. Voor het gebruik en de plaatsing van PET-detectoren gelden nog enkele beperkingen; details vindt u in een apart artikel.
Plafondmontage
Voor gangen, garages, grote kantoren en andere ruimten waar plaatsing in een hoek of op een wand niet geschikt is, is een plafond-PIR-detector met een detectiehoek van 360° beschikbaar: JA-115P of JA-155P. Het bereik heeft een straal van 4,5 m bij een plafondhoogte van 2,5 m en 5,5 m bij een plafondhoogte van 3,5 m. Bij plafondmontage wordt de kabel eenvoudigweg door het plafond gevoerd in de as van de detector, meestal in lijn met rookdetectoren en armaturen.
Uitgebreide varianten
-
PIR + camera (JA-120PC (90), JA-160PC (90), JA-122PC, JA-162PC): voegt bij een alarm automatisch een foto toe van wat het alarm heeft veroorzaakt; een foto kan ook op elk moment handmatig worden opgevraagd.
-
PIR + glasbreuk (JA-121PB, JA-161PB, JA-122PB, JA-162PB): biedt in ruimten met grote glazen oppervlakken in één product ook een onafhankelijke glasbreukdetector.
Draadloze varianten
Alle bewegingsdetectoren zijn ook draadloos verkrijgbaar. Bij basis-PIR-detectoren gaan de batterijen doorgaans 3 tot 5 jaar mee, bij detectoren met camera ongeveer 2 tot 3 jaar, afhankelijk van het aantal opnamen en de ingestelde belichting.
Buitenoplossingen
Buitendetectoren detecteren een indringer al voordat er schade aan ramen of deuren ontstaat. Beveilig vooral plekken die een indringer waarschijnlijk kiest om binnen te komen, meestal de ingang vanuit de tuin, de leveranciersingang enz.
In ons assortiment vindt u de draadloze buitendetectoren JA-157P, JA-158P en JA-159P, die hoogwaardige OPTEX-detectoren combineren met onze interface JA-150TX-UNI. De interface is ook los verkrijgbaar en kan in een andere geschikte detector worden geplaatst, afhankelijk van de behoeften van de specifieke toepassing.
Gebruik voor een busoplossing de miniatuurmodule JA-111H TRB, die direct in detectoren van andere fabrikanten wordt geplaatst en de alarm-, sabotage-, afdek- en storingsmeldingen van de detector digitaal via de bus doorgeeft. Gebruik bij een businstallatie van buitendetectoren de isolator JA-110T om de buitenbekabeling te scheiden.
-
Montagehoogte: 2,5 m ± 10 cm (hoek of wand), 2,2 m bij detectoren met basis-PET-immuniteit
-
Detectiehoek vanaf 90°, bereik vanaf 10 m (verschilt per type)
-
Vermijden: radiatoren, slecht sluitende/open ramen, tocht, airconditioning, stralingswarmte, verblinding door de zon
-
Problematische plekken oplossen met een combidetector PIR + MW
-
Plafondmontage (360°): JA-115P / JA-155P, bereik 4,5 tot 5,5 m afhankelijk van de plafondhoogte
-
Uitgebreide varianten: PIR + camera, PIR + glasbreuk
-
Levensduur van de batterijen bij draadloos: 3 tot 5 jaar (basis-PIR), ca. 2 tot 3 jaar (met camera)
9. Openingsdetectoren
Plaatsing
De detector bestaat uit een sensor, die op het kozijn wordt gemonteerd, en een permanente magneet, die op de vleugel wordt gemonteerd. Sensor en magneet moeten zich op ongeveer 1 tot 5 mm van elkaar bevinden. Ze mogen elkaar niet raken; de definitieve montage gebeurt bij voorkeur pas op afgestelde ramen/deuren, nadat de rest van de bouw is afgerond.
Bij installaties met beveiligingsniveau 2 of 3 (Grade 2 of 3) moet de magneet zo worden geplaatst dat het openen al bij de kleinste verplaatsing van de vleugel wordt gedetecteerd: hij wordt in het bovenste deel van het raam gemonteerd. Bij installaties zonder eis voor een beveiligingsniveau wordt de magneet in de praktijk soms onderaan geplaatst, zodat het raam in kiepstand open kan blijven en pas volledig openen wordt gedetecteerd. Dit gebeurt meestal bij slaapkamers, badkamers enz.
Verborgen detectoren
Bij nieuwbouw of renovatie kunt u het best originele verborgen magnetische detectoren van de raam-/deurfabrikant gebruiken, die al in de fabriek worden ingebouwd. Als alternatief kunnen bij de montage van de ramen op de bouwplaats inboordetectoren SA-211 of SA-210 worden geplaatst. Deze worden direct in het kozijn geboord; de kabel wordt door het kozijn naar buiten in de dagkant gevoerd, waar hij na het aansluiten onder het stucwerk verdwijnt. De hele oplossing is zo in het interieur volledig onzichtbaar.
Verborgen bedrade detectoren zijn vanwege de miniaturisatie analoog en niet gevoed. Voor aansluiting op het systeem is een stervormige bedrading naar een geschikte ingangsmodule nodig, die hun status digitaliseert en via de bus of draadloos verder naar het systeem communiceert, met een eigen adres voor elke ingang afzonderlijk.
Ingangsmodules en bedrading
-
JA-112M: 2 ingangen, eigen behuizing
-
JA-114HN: 4 ingangen en 4 uitgangen, in de centrale of in een opbouwdoos
-
JA-118M: 8 ingangen, in de centrale, in een opbouwdoos of in een inbouwdoos (bijv. KU68)
-
JA-116H: 16 ingangen, in de centrale of in een opbouwdoos
-
JA-162M: 2 ingangen, draadloze variant voor een opbouwdoos
-
JA-150M: 2 ingangen, draadloze variant met eigen behuizing
Ingangsmodules worden direct in de centrale geïnstalleerd of in een originele JABLOTRON-doos (JA-195PL of JA-194PL), die bescherming tegen sabotage biedt volgens de eisen van de norm. Een in de praktijk beproefde en elegante oplossing voor installaties zonder eis voor beveiligingsniveau 2 of 3 is het gebruik van de miniatuurmodule met acht ingangen JA-118M. Deze kan ook in een inbouwdoos worden geïnstalleerd: de bekabeling van maximaal 8 ramen wordt via de kortste weg naar de inbouwdoos geleid, daar aangesloten op de module JA-118M, die op zijn beurt op de bus wordt aangesloten. De doos wordt afgedekt met een deksel en kan bijvoorbeeld achter meubilair verborgen zitten. Op deze manier worden meerdere modules geïnstalleerd, passend verdeeld om het hele gebouw te dekken.
Gebruik als kabel de standaard CC-02 of CC-01 of een vergelijkbare kabel, zie hoofdstuk 3 (JABLOTRON-bus). Bij de montage van de ramen wordt de originele kabel van de verborgen detector uit het kozijn gevoerd en in de buurt van het raam onder het stucwerk verbonden met een verlengkabel naar de ingangsmodule. Bij een verborgen detector raden wij aan in het raamkozijn 20 cm kabelreserve te laten, zodat de detector bij vervanging eenvoudig kan worden uitgetrokken.
Een draadloos alternatief voor verborgen montage is de detector JA-152M, geschikt voor kunststof of houten ramen met europrofiel. Deze wordt direct in het kozijn geïnstalleerd, in de ruimte tussen de binnen- en buitendichting. Door de plaatsing van de detector tussen metalen delen van kozijn en vleugel kan het radiobereik echter negatief worden beïnvloed. Een verborgen detector werkt dus mogelijk niet over dezelfde afstand als zichtbare detectoren: hij is vooral geschikt voor kleinere objecten zoals een appartement of eengezinswoning.
Zichtbare detectoren
Zichtbare detectoren worden meestal gebruikt als de ramen al zijn geïnstalleerd en de verborgen variant met doorvoer door het raamkozijn niet kan worden toegepast. De kabel wordt op de installatieplek via de dagkant uit de muur gevoerd en in opbouw naar de detector geleid.
Zichtbare detectoren zijn direct in een busuitvoering verkrijgbaar (JA-115M, JA-113M). Ze kunnen dus ook in serie of op elke andere manier worden aangesloten, zoals de overige busrandapparatuur. Door de kleine afmetingen en de zichtbare bekabeling is een serieschakeling, waarbij de ene kabel erin en de andere eruit gaat, echter niet erg praktisch of esthetisch. Een betere oplossing is meestal om de bus in elke ruimte te vertakken, bijvoorbeeld in het verlaagde plafond, en naar elke detector een eigen kabel te leiden, of een aftakking te maken vanaf een nabijgelegen bewegingsdetector enz.
Als de kabel niet op een elegante manier naar de detector kan worden geleid, wordt een draadloos alternatief gebruikt (JA-155M of JA-153M), ook als de rest van de installatie bedraad is. De batterijen in deze detectoren gaan gewoonlijk 3 tot 5 jaar of langer mee.
Beveiligingsniveau 3
Voor installaties met beveiligingsniveau 3 (Grade 3) zijn de detectoren JA-113M en JA-153M beschikbaar. Naast openen detecteren ze ook externe magnetische velden en voorkomen zo dat de detector wordt omzeild door er een andere magneet tegenaan te houden. Voor deze modus vereisen de detectoren bij de montage een kalibratie: meermaals openen en sluiten met de bijbehorende magneet. De installatie moet dus pas na de definitieve afstelling van de ramen plaatsvinden.
Buiten- en robuuste oplossingen
Voor plekken zoals garagedeuren of toegangspoorten zijn robuuste buitensensoren beschikbaar:
-
SA-220: overrijdbaar, voor op de vloer, meestal voor sectionaaldeuren
-
SA-204: metalen uitvoering, voor standaardmontage op kozijn of vleugel, meestal voor een schuifpoort, draaipoort of looppoort
Ook deze detectoren moeten op een ingangsmodule worden aangesloten, hetzij vlak bij de detector (bus: JA-112M, draadloos: JA-162M, JA-150M), hetzij op grotere afstand, bijvoorbeeld via een vrije ingang van een JA-118M in een aangrenzend deel van het gebouw.
-
Sensor en magneet: afstand 1 tot 5 mm, magneet boven voor beveiligingsniveau 2/3, onder als ventilatie in ingeschakelde toestand gewenst is (voldoet niet aan een beveiligingsniveau)
-
Verborgen detectoren: origineel van de raamfabrikant of achteraf SA-211 / SA-210, aansluiting op het systeem via een ingangsmodule (JA-112M, JA-114HN, JA-118M, JA-116H, JA-162M draadloos)
-
Draadloze verborgen variant: JA-152M, voor ramen met europrofiel, korter bereik
-
Zichtbaar, bus: JA-115M, JA-113M, serieschakeling mogelijk, maar beter stervormig voorbereiden
-
Zichtbaar, draadloos: JA-155M, JA-153M, JA-150M, batterijen 3 tot 5 jaar of langer
-
Beveiligingsniveau 3: JA-113M, JA-153M, detectie van externe magnetische velden, kalibratie nodig
-
Industrieel: SA-220 (overrijdbaar), SA-204 (metalen uitvoering), aansluiting via JA-112M / JA-162M / JA-150M
10. Glasbreukdetectoren
Detectieprincipe
De detector reageert op de kenmerkende combinatie van een drukverandering en een hoge geluidsfrequentie bij het breken van glas. Hij kan worden gebruikt voor glazen oppervlakken vanaf 60 × 60 cm, maar is vooral geschikt als aanvulling voor grotere oppervlakken, zoals openslaande deuren of etalages, waarbij een indringer na het inslaan gemakkelijk door de ontstane opening naar binnen kan. Voor gewone, kleinere ramen is openingsdetectie geschikter: bij het uitsnijden of uitbreken van een kleine opening om bij de klink te komen, reageert de glasbreukdetector mogelijk niet, in tegenstelling tot het daaropvolgende openen van de vleugel, dat de magnetische detector betrouwbaar detecteert.
Vooral bij grote glazen oppervlakken aan een drukke straat kunnen externe prikkels in bepaalde situaties (meestal oudejaarsavond) een vals alarm veroorzaken. Het is daarom raadzaam glasbreukdetectie te combineren met een ander principe, bijvoorbeeld bewegingsdetectie, die een eventueel binnendringen bevestigt (in het systeem kan een voorwaarde voor bevestiging door een andere detector worden ingesteld).
Los of gecombineerd
Een losse detector (JA-110B) is geschikt voor situaties waarin een PIR-detector in de betreffende ruimte niet goed geplaatst is: bijvoorbeeld te ver weg, op dezelfde wand als het raam, om de hoek buiten direct zicht enz.
In andere gevallen is een combidetector met PIR ideaal: JA-121PB, JA-161PB, JA-122PB, JA-162PB (zie hoofdstuk 8, Uitgebreide varianten). In één product en met één installatie biedt hij 2 onafhankelijke functies.
Plaatsing
De ideale afstand van de detector tot het glas is 1,5 m tot 9 m. Plaats hem op de tegenoverliggende wand, vlak onder het plafond (bijv. 30 cm), recht tegenover het glazen oppervlak. Plaatsing op het plafond in de as van het glazen oppervlak is ook mogelijk.
Tussen de detector en het glazen oppervlak mag geen akoestisch obstakel zijn, bijvoorbeeld een zwaar gordijn.
Bekabeling en voeding
De aansluiting is dezelfde als bij de overige busrandapparatuur. Vanaf de detector kan de bus in serie worden doorgelust, of de aftakking van de bus kan bij de detector eindigen (zie hoofdstuk 3).
Voer voor de losse detector JA-110B de bekabeling aan de onderkant van de detector uit de muur. De montagegaten bevinden zich in de as van de detector boven de kabelopening. Leid de kabel in de muur dus van onderen of van opzij naar de detector. Als de kabel van boven moet komen, kan de detector ook ondersteboven worden geïnstalleerd (minimaal 10 cm van het plafond, zodat het lipje voor het openen van de behuizing bereikbaar blijft).
Voor combidetectoren gelden dezelfde aanbevelingen als voor bewegingsdetectoren, zie hoofdstuk 8.
-
Los: JA-110B (alleen bus)
-
Gecombineerd met PIR: JA-121PB, JA-161PB, JA-122PB, JA-162PB (bus en draadloos)
-
Geschikt voor glazen oppervlakken vanaf 60 × 60 cm
-
Plaatsing op de tegenoverliggende wand onder het plafond of op het plafond, afstand tot het glas 1,5 tot 9 m
-
Geen akoestisch obstakel tussen de detector en het glas
-
Aanbevolen te combineren met bewegingsdetectie ter bevestiging van het binnendringen
11. Branddetectoren
Toepassing
De voorwaarden voor branddetectie kunnen verschillen afhankelijk van de lokale wetgeving en het type object. We gaan hier niet in op ruimten waar een brandmeldinstallatie verplicht is (hotels, winkelcentra enz.), die onder een apart vakgebied vallen, maar richten ons op de praktijk bij kleinere particuliere objecten, waar de installatie van brandbeveiliging grotendeels vrijwillig is en ook als onderdeel van het alarmsysteem kan worden uitgevoerd.
In tegenstelling tot een verplichte autonome melder, die bij rookdetectie eenvoudigweg piept, is een oplossing die is geïntegreerd in het beveiligingssysteem aanzienlijk geavanceerder en komt deze dichter bij volwaardige brandmeldsystemen:
-
Detectoren met ingebouwde sirene (JA-111ST-A, JA-151ST, JA-151ST-A) voldoen niet alleen aan de eisen voor een autonome melder, en dus bijvoorbeeld aan de eisen voor de oplevering, maar laten naast hun eigen piepsignaal ook de codebediendelen en sirenes van het systeem klinken en informeren vooral de gebruiker en de meldkamer op afstand.
-
Aan een brandalarm kunnen ook verschillende automatische acties worden gekoppeld, bijvoorbeeld het starten van rookafvoer, het openen van lichtkoepels of het ontgrendelen van nooduitgangen.
-
Er zijn ook losse detectoren zonder sirene beschikbaar (JA-110ST, JA-150ST), een goedkoper alternatief om plekken af te dekken waar alleen een reactie van het systeem volstaat, zonder eis voor een autonome functie.
-
Detectoren met de functie van een systeemsirene (JA-1x1ST-A) kunnen ook bij andere gebeurtenissen dan hun eigen alarm geluid geven en kunnen in installaties zonder eis voor een beveiligingsniveau of aanvullende akoestiek ook de functie van een binnensirene overnemen.
Ideale dekking
Plaats een detector in alle ruimten met brandrisico. Hoe groter het risico, hoe meer reden voor een detector, zodat een brand zo vroeg mogelijk wordt ontdekt, ook achter gesloten deuren:
-
Keukens en woonkamers: risico door koken, open haard, kachel en kerstboom
-
Technische ruimten en garages: ontbranding van installaties, accu’s, opgeslagen brandbare stoffen
-
Slaapkamers en kinderkamers: defect in de elektrische installatie of ontbranding van opladende persoonlijke elektronica
Minimale dekking
Voor woongebouwen vereist de Tsjechische wetgeving (besluit nr. 23/2008 Sb.) ten minste één detector met autonome functie in het deel dat naar de uitgang van het gebouw leidt, dus in de hal bij de voordeur, de centrale hal of de centrale gang. Naleving is een voorwaarde voor de oplevering.
Bij een gebouw met een vloeroppervlak van meer dan 150 m² of meerdere verdiepingen is een extra detector in een ander geschikt deel verplicht, meestal boven de trap op de verdieping.
Gebruikelijke dekking
In de praktijk wordt meestal een combinatie van beide benaderingen gebruikt: aparte detectoren in de ruimten met het hoogste risico (woonkamer met keuken, technische ruimte, garage) en een detector in de verbindingsgang, en bij een huis met verdiepingen eventueel ook boven de trap op de verdieping.
Plaatsing
Voor de exacte plaatsing in een ruimte bestaat geen universele regel. Gebruikelijk is het midden van het plafond in lijn met de armaturen, wat bij kleinere ruimten voldoet, maar het hangt altijd af van hoe de lucht door de ruimte stroomt: rook moet de detector zo snel mogelijk bereiken en mag niet door verse lucht langs de detector worden weggedrukt.
-
Als de ruimte een luchttoevoer heeft, bijvoorbeeld vanuit een WTW-installatie, plaats de detector dan in de luchtstroom richting de deur, waarlangs de lucht verder naar de afzuiging gaat.
-
Houd bij ruimten met een trap, vide of een andere verbinding naar boven er rekening mee dat warme rook van nature opstijgt. De detector moet zich in de buurt bevinden van de plek waar het plafond eindigt en de lucht verder omhoog stroomt.
Waar u op moet letten
-
Houd een afstand van ten minste 0,5 m aan tot elke wand, scheidingswand of andere constructie: in een hoek circuleert de lucht slecht.
-
In ruimten met een schuin plafond mag de detector niet in het hoogste punt zitten (nok, aansluiting op de wand). Houd horizontaal een afstand van 0,9 m tot het hoogste punt aan.
-
Verberg de detector nooit in uitsparingen, vlak achter armaturen of andere uitstekende constructies, en probeer hem niet in te bouwen in een verlaagd plafond. Een zak warme lucht of een obstakel in de luchtstroom kan ervoor zorgen dat rook de detector later bereikt.
-
Gebruik geen detectoren in ruimten met een plafond hoger dan 5 m: de rook verspreidt zich en koelt af voordat hij de detector bereikt.
-
Vermijd de nabijheid van uitblaasopeningen van de luchtbehandeling of airconditioning, die rook van de detector weg kunnen blazen. Houd bij een geperforeerd plafond een afstand van 0,6 m tot de perforatie aan.
-
Gebruik geen detectoren in stoffige ruimten (magazijnen, productie, werkplaatsen), rookruimten of plekken met damp (badkamers, de ruimte direct boven een kookplaat of oven). Stof- of waterdeeltjes kunnen valse alarmen veroorzaken en de levensduur van de detector verkorten.
Bekabeling en voeding
Voor busdetectoren gelden dezelfde regels als voor de overige busrandapparatuur; aansluiting in serie, als ster of als boom is mogelijk (zie hoofdstuk 3). De kabel wordt eenvoudigweg direct uit de muur of uit het verlaagde plafond gevoerd in de verticale as van de detector. De ronde vorm en de twee montagegaten met een hartafstand van 85 mm bieden voldoende ruimte om de kabel vanuit elke richting door het stucwerk aan te voeren.
De batterijen in draadloze detectoren, of in busdetectoren met autonome functie (waar de batterij dient als back-up bij uitval van het systeem), gaan 2 tot 5 jaar of langer mee, afhankelijk van het type, de instellingen en het aantal valse alarmen.
-
Detectoren met sirene (autonome functie): JA-111ST-A (bus), JA-151ST, JA-151ST-A (draadloos)
-
Detectoren zonder sirene (alleen systeemreactie): JA-110ST (bus), JA-150ST (draadloos)
-
Ideale dekking: keuken, woonkamer, technische ruimte, garage, slaapkamer, kinderkamer
-
Minimale dekking volgens besluit 23/2008 Sb.: vluchtweg (hal bij de voordeur, centrale hal, gang), aanvulling bij een oppervlak van meer dan 150 m² of meerdere verdiepingen
-
Plaatsing: midden van het plafond, in de richting van de luchtstroom, min. 0,5 m van de wand, min. 0,9 m van het hoogste punt van een schuin plafond
-
Ongeschikt: plafonds hoger dan 5 m, nabijheid van luchtbehandeling, stof, rook, damp
-
Bekabeling: zoals bij de overige busrandapparatuur, uitvoer in de as van de detector
-
Levensduur van de batterijen: 2 tot 5 jaar of langer, afhankelijk van type en instellingen
12. Waterdetectoren en waterafsluiting
Plaatsing
Detectoren worden bij voorkeur overal geplaatst waar een apparaat op de waterleiding is aangesloten (wasmachine, boiler…) of waar zich risicovolle appendages en aansluitende onderdelen bevinden (kranen, kleppen, filters…). Aansluitslangen en afdichtingen verouderen in de loop van de tijd en kunnen falen. Het grootste risico vormen juist slangen, die plotseling falen en een grotere lekkage veroorzaken.
Meest voorkomende toepassingen van waterdetectoren:
-
Achter de wasmachine
-
Achter de vaatwasser en onder de gootsteen in de keuken, eventueel achter een Amerikaanse koelkast
-
Onder het wastafelmeubel in de badkamer
-
Onder de boiler en bij de hoofdwatertoevoer in de technische ruimte.
Uitvoeringen
Er zijn 3 varianten beschikbaar:
-
JA-151F, draadloos. Wordt achter het apparaat gelegd of met een zelfklevende magneet aan de wand bevestigd, waardoor hij bij het schoonmaken ook eenvoudig kan worden weggenomen. De detector vereist geen voorbereiding of boren bij de montage. Vooral geschikt voor installatie in woningen.
-
JA-110F, bus. Wordt op de wand of de vloer gemonteerd; de detectielipjes moeten vlak bij de vloer zitten. Heeft een vaste kabel van 2,5 m, die bijv. naar een inbouwdoos op stopcontacthoogte wordt geleid waar de bus binnenkomt, of naar een nabijgelegen randapparaat enz. Vanwege de zichtbare kabel vooral geschikt voor verborgen of technische ruimten.
-
LD-81 + JA-150M, combinatie van een bedrade sensor en een module met universele ingangen als zender. De sensor wordt op de detectieplek geplaatst, de kabel van 2,5 m wordt op de JA-150M aangesloten. Geschikt waar geen bus aanwezig is en de sensor niet bereikbaar is voor het vervangen van een batterij (bijvoorbeeld onder een Geberit-inbouwreservoir), of waar een vaste schroefbevestiging nodig is, die de JA-151F niet biedt (bijv. ruimten die toegankelijk zijn voor publiek)
Beperkingen
Alle genoemde oplossingen zijn bedoeld voor detectie van calamiteiten. Ze kunnen niet worden gebruikt op plekken die permanent onder water kunnen staan of in agressieve stoffen, zoals septictanks of regenwatertanks. Gebruik voor deze toepassingen een geschikte analoge niveau- of vlotterschakelaar met een maak- of verbreekcontact. De uitgang van de schakelaar kan op elke ingangsmodule worden aangesloten, net als een analoge magnetische detector (zie hoofdstuk 9).
Koppeling met een slimme afsluitklep
De koppeling met een slimme afsluitklep zorgt niet alleen voor een directe reactie op een waterlekkage, dus het onmiddellijk afsluiten van de toevoer, ook als de bewoners afwezig zijn, maar werkt ook preventief: het water wordt automatisch afgesloten bij het inschakelen van het alarm en weer geopend bij thuiskomst. Tijdens afwezigheid wordt zo het risico op een grotere lekkage uitgesloten, ook op plekken die niet door detectoren worden gedekt.
Wij raden de slimme afsluitklep Peveko aan, die direct via de bus van het systeem kan worden gevoed, zodat hij ook bij uitval van de hoofdvoeding van het object werkt.
Voorbereiding voor de afsluitklep
Leid ter voorbereiding de bus naar een plek in de buurt van de installatie van de afsluitklep, meestal naar een opbouwdoos JA-190PL of iets vergelijkbaars. De afsluitklep heeft een vaste kabel van 2,9 m, die naar de doos wordt geleid en daar wordt aangesloten, bijvoorbeeld met een geschikte busverdeler.
-
Plaatsing van detectoren: achter/onder risicovolle aansluitingen (wasmachine, vaatwasser, gootsteen, wastafel, boiler, hoofdtoevoer)
-
JA-151F: draadloos, wordt neergelegd of met een magneet bevestigd, geen voorbereiding
-
JA-110F: bus, kabel 2,5 m, montage op wand of vloer, lipjes bij de vloer
-
Combinatie LD-81 + JA-150M: voor plekken zonder bus en zonder toegang tot de sensor voor het vervangen van batterijen, of als een vaste schroefbevestiging nodig is
-
Gewone detectoren zijn niet geschikt voor permanente overstroming / agressieve stoffen: oplossen met een analoge niveau-/vlotterschakelaar via een ingangsmodule
-
Slimme afsluitklep Peveko: reageert automatisch op gebeurtenissen in het systeem, voeding via de bus, kabel 2,9 m naar een doos (bijv. JA-190PL)
13. IP-camera’s en NVR
Ideale dekking
In het ideale geval dekt het zicht van de camera’s de hele buitenomtrek van het huis en tegelijk alle toegangsroutes naar de camera’s zelf, zodat een indringer niet ongezien de ene camera na de andere kan afdekken of beschadigen.
Bij een rechthoekig huis volstaan doorgaans 4 camera’s, elk op een hoek, gericht op de aangrenzende gevel en de ruimte in de richting van de volgende camera. Als de vorm van het huis complexer is of ook de omgeving van bijgebouwen (tuinhuisje, garage) moet worden gedekt, zijn er meestal meer camera’s nodig voor een volledig overzicht zonder dode hoeken.
Zolang er nog bekabeling kan worden getrokken, is het raadzaam altijd uit te gaan van het ideale dekkingsscenario, dus een kabel naar alle potentiële plekken te leiden, ook als uiteindelijk maar een deel wordt gebruikt. Een draadloze oplossing achteraf is bij camera’s problematisch: een camera heeft altijd minimaal een externe voeding nodig; werking op alleen batterijen is niet mogelijk.
Praktisch compromis
In de praktijk wordt vaak gekozen voor dekking van alleen de plekken met het hoogste risico:
-
De ruimte tussen de straat en het huis, inclusief de ingang of de oprit naar de garage, zodat zichtbaar is wie er te voet of met de auto aankomt
-
De ruimte achter het huis richting de tuin, meestal de plek met het terras en openslaande deuren, waar het inbraakrisico het hoogst is
-
De ruimte bij de schuur of het tuinhuisje, die vaak doelwit zijn
Voor alle camera’s wordt de beeldhoek opgegeven, zodat u bij het intekenen in de plattegrond eenvoudig kunt zien wat de camera vanaf een bepaalde plek allemaal ziet. Reken bij JABLOTRON-camera’s met een beeldhoek van 91°.
Plaatsing
-
Hang de camera indien mogelijk op minimaal 4 m boven maaiveld, voor overzicht van bovenaf en ter bescherming tegen beschadiging of afdekking.
-
Ideaal is een plek die beschut is tegen direct zonlicht en regen, bijvoorbeeld onder een dakoverstek.
-
Afstand tot bliksemafleiders volgens de specifieke beschermingsklasse van het object, in het algemeen ten minste 0,8 m.
-
Vermijd binnenhoeken: een spinnenweb in de hoek beperkt bij nachtelijke belichting het zicht aanzienlijk.
-
Ten minste één camera moet vanwege het preventieve effect goed zichtbaar zijn vanaf de straat.
Bekabeling
Gebruik voor camera’s UTP- of FTP-bekabeling, bij voorkeur CAT6, maar ook het oudere CAT5 kan worden gebruikt. De kabel verzorgt zowel de beeldoverdracht als de voeding via PoE.
De bekabeling wordt stervormig aangelegd, met een aparte kabel voor elke camera, naar de installatieplek van het opnameapparaat (NVR). Bij voorkeur naar een rack, waar de bekabeling op een patchpaneel wordt afgemonteerd en met patchkabels alleen de werkelijk gebruikte poorten worden verbonden. Ongebruikte bekabeling blijft in reserve.
In eengezinswoningen is het raadzaam een klein huisrack te installeren, waarin ook de overige IP-apparatuur wordt geplaatst, zoals de router en de switch. Wij raden aan de NVR en de router te voorzien van back-up via een UPS of de thuisbatterij van een zonne-installatie, zodat de camera’s ook bij uitval van 230 V blijven werken en niet kunnen worden uitgeschakeld door van buitenaf de hoofdschakelaar uit te zetten.
Voer op de installatieplek van de camera de kabel eenvoudigweg direct uit de muur en laat ten minste 0,5 m overlengte. Onder de camera wordt een montagevoet geïnstalleerd, waarin de UTP-kabel met de aansluitkabel van de camera wordt verbonden. Als er onder de camera een holte zit, bijvoorbeeld bij installatie op de dakbetimmering, bereid dan een grotere opening voor (bijv. 20 mm), zodat de overlengte van de kabel met connector in de holte kan worden geschoven en de camera zonder montagevoet kan worden geïnstalleerd.
JABLOTRON-camera’s
De camera’s JI-113C, JI-114C en JI-114C-A bieden basisfuncties voor gebruikers met eenvoudige eisen: live beeld, beeldopname en koppeling van een alarmgebeurtenis aan een videofragment direct in de app MyJABLOTRON. Een camera met audio-overdracht (JI-11xC-A) kan een indringer bovendien afschrikken met een eigen waarschuwingsbericht, aangevuld met alarmknipperlicht.
Via de interface JI-120T kunnen ook andere IP-camera’s die het RTSP-protocol ondersteunen op het JABLOTRON-ecosysteem worden aangesloten, ongeacht de fabrikant.
Dankzij de native oplossing is geen statisch openbaar IP-adres nodig.
Beeldopname
-
De meest betaalbare oplossing is opname op een SD-kaart in de camera zelf. Bij diefstal of vernieling van de camera gaat de opname echter ook verloren.
-
Meestal wordt een netwerkvideorecorder (NVR) gebruikt, die de opnamen van doorgaans 4 tot 8 camera’s op een lokale schijf opslaat, relatief veilig binnen het object.
-
Het veiligst is parallelle opslag van de opnamen volledig buiten het object, direct in de JABLOTRON Cloud. Opslag in de cloud brengt bepaalde operationele kosten met zich mee en is daarom vooral geschikt voor plekken/objecten met het hoogste risico, bijv. kluisruimten, juweliers enz.
Koppeling met het beveiligingssysteem
Wij raden aan ook een buskabel naar de installatieplek van de NVR (naar het rack) te leiden, zodat beide systemen met elkaar kunnen worden gekoppeld.
Camera’s met eigen bewegingsdetectie en een alarmuitgang kunnen via een geschikte ingangsmodule, bijvoorbeeld JA-111H TRB, op het systeem worden aangesloten en zo als buitendetectoren worden gebruikt. In vergelijking met standaard PIR-detectoren is detectie met camera’s echter vooral geschikt voor informatieve bewegingsmeldingen (zonder sirene) en automatisering, bijvoorbeeld van buitenverlichting.
Omgekeerd kunnen camera’s worden geblokkeerd wanneer het systeem is uitgeschakeld, zodat de opname of overdracht kan worden uitgezet op momenten dat de bewoners dat niet wensen.
-
Ideale dekking van de hele perimeter, camera’s bewaken elkaar, bij een eenvoudig huis 4 camera’s op de hoeken
-
Compromisdekking: ingang/oprit vanaf de straat, achterzijde met tuin, schuur/tuinhuisje
-
Montage min. 4 m hoog, beschutte plek, afstand tot bliksemafleider min. 0,8 m, niet in binnenhoeken
-
Bekabeling: UTP CAT6 (evt. CAT5), stervormig naar een rack met NVR en patchpaneel, overlengte van de kabel bij de camera min. 0,5 m
-
NVR en router voorzien van back-up via UPS/zonne-installatie met batterij
-
Eigen camera’s: JI-113C, JI-114C, JI-114C-A
-
Integratie van camera’s van derden (RTSP) via JI-120T
-
Koppeling met de bus van het systeem voor bewegingsmeldingen en automatisering van verbruikers buiten
14. Openen van deuren en poorten
Principe van de koppeling met het alarm
Voor de bediening van garagedeuren, poorten, looppoorten en deuren wordt een eenvoudige analoge koppeling via PG-uitgangsmodules gebruikt. Op basis van een geautoriseerde opdracht van de gebruiker, vanaf een codebediendeel, een lezer, de app MyJABLOTRON of een afstandsbediening, schakelt het systeem een relaisuitgang die op het apparaat is aangesloten en opent het zonder fysieke sleutels, inclusief de mogelijkheid van bediening op afstand.
Garagedeuren en toegangspoorten
Deze worden meestal met een korte impuls bediend, net als bij handbediening met een gewone wandknop in de garage. Op basis van de impuls verandert de deur van toestand, meestal in de modus openen / stop / sluiten. Vanwege dit impulsgedrag is het raadzaam tegelijk de werkelijke toestand van de deur te bewaken met een magnetische detector (zie hoofdstuk 9), zodat de gebruiker ook op afstand duidelijk ziet of de deur open of dicht is.
-
Businstallatie: voor garagedeuren en poorten is de relaismodule JB-111N geschikt. Leid de bus tot aan de installatieplek van de aandrijving. Het relais wordt in de universele doos JA-190PL naast de aandrijving geplaatst (installatie binnen), of direct onder de kap van de aandrijving of in een geschikte IP-doos vlak in de buurt, van waaruit het bedraad wordt verbonden met de bedieningsklemmen (installatie buiten).
-
Alternatief vanuit de verdeelkast: als de maximale lengte van de bedieningsbekabeling het toelaat (controleren in de handleiding van de betreffende aandrijving), kan het busrelais JA-110N-DIN of het draadloze relais AC-160-DIN worden gebruikt, direct in de verdeelkast geplaatst. Het relais zit zo veilig binnen het object en schakelt de ingang van de aandrijving via een geschikte kabel met minimaal 2 aders van de verdeelkast naar de deur / poort.
-
Draadloze bediening van garagedeuren wordt elegant opgelost met de stekker JB-162N-PLUG (Frans type) of JB-163N-PLUG (Schuko). Deze wordt tussen het stopcontact en de stekker van de aandrijving geplaatst; de twee bedieningsdraden worden naar de bedieningsklemmen geleid. De installatie is binnen een minuut klaar, zonder enige bouwkundige voorbereiding. Details vindt u in het artikel op het JABLOTRON-portaal.
-
Draadloze bediening van toegangspoorten wordt meestal gerealiseerd met de module JA-151N met een voedingsbereik van 12 tot 24 V. Deze kan dus direct worden gevoed vanaf de uitgangsklemmen van de aandrijving voor accessoires. De module wordt direct onder de kap van de aandrijving geplaatst of in een geschikte buitendoos vlak in de buurt.
Elektromotorische bediening van toegangsdeuren
In tegenstelling tot garagedeuren en poorten, die via een potentiaalvrije ingang worden bediend, wordt bij deuren meestal spanning direct op de motorische aandrijving van het slot gezet.
Ideaal is om al bij het ontwerp van de deur rekening te houden met elektrische bediening. Fabrikanten bieden betaalbare oplossingen waarbij de motorische aandrijving al af fabriek verborgen in het deurmechanisme is ingebouwd. De kabel wordt vanuit het deurkozijn door de muur naar een geschikte plek geleid, bijvoorbeeld naar de verdeelkast of naar de universele doos JA-190PL, waar hij met de relaismodule wordt verbonden.
Motorsloten vereisen meestal een voeding van 12 of 24 V. Vanwege het hogere stroomverbruik is voeding direct vanaf de bus niet geschikt. Gebruik een geschikte externe voeding waarvan de uitgang naar het slot door de relaismodule wordt geschakeld:
-
JA-110N-DIN / AC-160-DIN direct vanuit de verdeelkast
-
JB-111N / JA-151N vanuit een universele doos in de buurt van de deur
Elektrische deuropeners
Voor toegangscontrole bij binnendeuren in commerciële objecten, of voor looppoorten buiten, worden meestal eenvoudige sloten gebruikt die bij het aanleggen van spanning de schoot vrijgeven en doorgang mogelijk maken zonder de klink in te drukken.
Deuropeners zijn verkrijgbaar in zwakstroomuitvoeringen met een laag verbruik tot 500 mA / 12 V DC. Ze kunnen dus direct via de bus worden gevoed en blijven zo ook bij stroomuitval werken. Voor deze oplossing wordt de module JA-120N gebruikt, die met accu’s de stroompieken opvangt.
Voor een draadloze oplossing kan de module JA-151N worden gebruikt, gevoed door een externe voeding van 12 V.
Leid de bus en de twee draden van het slot naar een geschikte plek in de buurt van de deur. De verbinding met de relaismodule wordt gemaakt in de universele doos JA-190PL of een vergelijkbare doos. Als alternatief kan de bekabeling van het slot tot in de verdeelkast worden doorgetrokken, waar de voeding uit een externe voeding wordt geschakeld met JA-110N-DIN / AC-160-DIN.
-
Garagedeuren / poorten (impuls): JB-111N (bus bij de aandrijving), JA-110N-DIN / AC-160-DIN (schakelen vanuit de verdeelkast), JB-162N-PLUG / JB-163N-PLUG (draadloze oplossing voor garagedeuren), JA-151N (draadloze oplossing voor buitenpoorten)
-
Altijd aanbevolen: een magnetische detector toevoegen om de werkelijke toestand van de deur / poort te bewaken
-
Motorische deursloten (12/24 V, hoger verbruik): externe voeding + JA-110N-DIN / AC-160-DIN (verdeelkast) of JB-111N / JA-151N (doos bij de deur)
-
Deuropeners (12 V, tot 500 mA): JA-120N, direct gevoed via de bus (werkt ook bij stroomuitval), of JA-151N draadloos met externe voeding
-
Verbinding altijd in de universele doos JA-190PL in de buurt van de deur/poort, of centraal vanuit de verdeelkast
15. Temperatuurregeling en -meting
Gedetailleerde informatie over het koppelen van de JABLOTRON-regeling aan het verwarmingssysteem in het object leest u in het artikel https://portal.jablotron.com/nl/hoe-werkt-de-temperatuurregeling-in-het-jablotron-100-systeem
Regelprincipe
Thermostaten (JB-111TP, JB-151TP, JB-111TH, JB-151TH) meten de ruimtetemperatuur, de luchtvochtigheid en eventueel ook de vloertemperatuur. De thermostaten JB-112TP en JB-112TH meten daarnaast ook de CO2-concentratie. Op basis van een vergelijking tussen gemeten en gewenste waarden schakelt het systeem de PG-uitgangen die zijn toegewezen aan verwarming, koeling of ventilatie. Busthermostaten krijgen van de centrale bovendien een voeding met back-up.
In de praktijk worden drie basisbenaderingen gebruikt:
-
Lokale regeling: één thermostaat stuurt een aparte warmtebron aan in een kleinere of achteraf ingerichte ruimte (badkamer, vakantiewoning, tuinhuisje).
-
Centrale regeling: een beperkt aantal thermostaten op referentieplekken stuurt één gemeenschappelijke warmtebron voor het hele object aan, gebruikelijk bij oudere huizen.
-
Zoneregeling: elke ruimte heeft een eigen thermostaat, die een eigen radiator, vloerverwarmingslus of directe elektrische verwarming aanstuurt, met minimale warmteverspilling.
Plaatsing
Voor de thermostaat gelden dezelfde aanbevelingen als voor codebediendelen:
-
montagehoogte 120 tot 150 cm
-
buiten bereik van direct zonlicht, dat de meting zou beïnvloeden
-
op afstand van ramen waarvan kieren of een open stand de meting zouden beïnvloeden
-
goed bereikbare plek zonder risico dat er later meubilair voor komt te staan
In de praktijk betekent dit meestal plaatsing boven de lichtschakelaars bij de ingang van de ruimte, met de as van de thermostaat 30 cm boven de as van de schakelaars.
Voorbereiding van de bekabeling
Voer de bekabeling naar een inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm, waarin de busthermostaat gedeeltelijk kan worden verzonken. Als er geen doos kan worden voorbereid, kan de thermostaat ook in opbouw worden geïnstalleerd: voer de bekabeling in het midden van de geplande plek uit de muur, van boven of van onder (de montagegaten van de thermostaat liggen op de horizontale as van het product).
De bus naar de thermostaten wordt in serie, als boom of als ster aangelegd, net als bij de overige randapparatuur. Thermostaten zijn niet beveiligd met een sabotagecontact, dus om te voldoen aan beveiligingsniveau 2 (Grade 2) moeten ze gescheiden worden aangesloten: achter een isolator JA-110T of op een aparte busuitgang van de centrale, gescheiden van de alarmcomponenten.
Voorbereiding voor de vloersensor
Leid vanuit de inbouwdoos van de thermostaat een flexibele beschermbuis met een diameter van 15 tot 20 mm naar de vloer, uitkomend op dezelfde hoogte in de vloeropbouw als de verwarming. Plaats het einde van de beschermbuis ten minste 30 tot 50 cm van de wand, midden tussen de lussen van de vloerverwarming, en sluit het af zodat er geen dekvloer in kan lopen. Als de verwarming nog moet worden gelegd, laat dan een overlengte van de beschermbuis, bijvoorbeeld 1,5 m, en laat het definitieve inkorten over aan de installateur van de verwarming. De sensor wordt pas bij de definitieve montage van de thermostaat in de beschermbuis geschoven.
Koppeling met een specifieke warmtebron
-
Vloerverwarming op warm water: module JB-128N, tot 12 onafhankelijke groepen, stuurt thermo-elektrische stelaandrijvingen NC 230 V (max. 2 W) aan, evenals de warmtebron en de circulatiepomp. Vereist de bus en een voeding van 230 V (CYKY-J 3×1,5, beveiliging 4 tot 10 A), direct aangevoerd naar de vloerverwarmingsverdeler. De module kan tegelijk de warmtebron (potentiaalvrije NO-uitgang) en de circulatiepomp (uitgang met geschakelde fase) schakelen. Bereid ook voor deze functies een geschikte kabelverbinding voor.
-
Elektrische vloerverwarming: vermogensrelais afhankelijk van het aantal groepen, ofwel JA-110N-DIN / AC-160-DIN in de verdeelkast (aparte voedingskabel CYKY-J 3×2,5 per groep), ofwel het draadloze relais AC-160-C op de voedingskabel van de groep, of een doos JA-190PL met de module JA-150N of JB-110N.
-
Radiatoren: de module JB-128N kan ook bedrade stelaandrijvingen op radiatoren schakelen (vereist voorbereiding van de bekabeling). Voor een draadloze oplossing achteraf zonder bouwkundige voorbereiding zijn de radiatorkoppen beschikbaar: JB-150N-HEAD. Op 3 AA-batterijen gaan ze een heel stookseizoen mee.
-
Directe elektrische verwarming: slimme stekker JB-164N-PLUG / JB-165N-PLUG met verbruiksmeting en een belastbaarheid tot 16 A / 3 600 W.
-
Centrale warmtebron (cv-ketel, warmtepomp): bediening via de potentiaalvrije klemmen van het toestel, het eenvoudigst en draadloos met de stekker JB-162N-PLUG / JB-163N-PLUG zonder bouwkundige voorbereiding, of met een willekeurige relaismodule uit het assortiment.
-
Thermostaten: JB-111TP, JB-151TP, JB-111TH, JB-151TH meten temperatuur, vloertemperatuur en luchtvochtigheid. JB-112TP en JB-112TH daarnaast ook CO2.
-
Plaatsing: 120 tot 150 cm, uit de zon en weg van ramen, 30 cm boven de schakelaars
-
Bekabeling: inbouwdoos 60 mm, aftakking gescheiden van de alarmcomponenten (isolator JA-110T) vanwege beveiligingsniveau 2
-
Vloersensor: beschermbuis van 15 tot 20 mm vanuit de doos, in de vloer laten eindigen op 30 tot 50 cm van de wand
-
Vloerverwarming op warm water: JB-128N (tot 12 groepen)
-
Elektrische vloerverwarming: JA-110N-DIN / AC-160-DIN (verdeelkast), JA-190PL + JA-150N / JB-110N (op de voedingskabel)
-
Radiatoren: JB-128N, of draadloos JB-150N-HEAD
-
Directe elektrische verwarming: JB-164N-PLUG / JB-165N-PLUG
-
Centrale warmtebron: JB-162N-PLUG / JB-163N-PLUG, of een universeel relais
16. Bediening van jaloezieën en rolluiken
Principe
De wandbediening JB-162JN kan gewone motoren slim aansturen die worden bediend door per bewegingsrichting de fase te schakelen (vierdraadsaansluiting). Het is een complete oplossing in één paneel: de bediening wordt direct in een standaard inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm geïnstalleerd in plaats van een gewone schakelaar, zonder dat een extra jaloezierelais nodig is. De elektrische vergrendeling tegen gelijktijdig inschakelen van beide richtingen zit in de bediening zelf.
De bediening heeft 2 geschakelde uitgangen fase L, 230 V, max. 5 A (omhoog / omlaag), voeding 230 V AC met een beveiliging van max. 10 A. Met het systeem communiceert hij draadloos.
Naast lokale bediening met de knoppen kunnen de jaloezieën ook centraal worden bediend via het touch-codebediendeel Natus of de app MyJABLOTRON 2, en worden gegroepeerd per ruimte of windrichting.
Automatische en veiligheidsfuncties
-
Automatisering van de zonwering op basis van gebeurtenissen: inschakelen, schemering, temperatuur, tijd, alarm enz.
-
Veiligheidshalve ophalen bij brand, harde wind of een andere kritieke gebeurtenis
Plaatsing
Er gelden dezelfde aanbevelingen als voor thermostaten en codebediendelen:
-
aparte inbouwdoos
-
montagehoogte 120 tot 150 cm, bij voorkeur in lijn met de thermostaat als die in dezelfde ruimte is geïnstalleerd (de producten sluiten qua design op elkaar aan)
-
goed bereikbare plek zonder risico dat er later meubilair voor komt te staan
In de praktijk betekent dit meestal plaatsing boven de lichtschakelaars bij de ingang van de ruimte, met de as van de bediening 30 cm boven de as van de schakelaars.
Bekabeling
De bedieningen vereisen een voeding van 230 V en kunnen op een gemeenschappelijke voedingsgroep worden aangesloten.
Leid vanaf de bediening naar het raam altijd een aparte kabel CYKY-J 5×1,5: de bediening schakelt de fase afzonderlijk voor de richting omhoog en de richting omlaag, dus een aparte L-geleider voor elke richting, plus N en PE.
-
JB-162JN, complete wandbediening zonder extra relais
-
Montage in een aparte inbouwdoos met een hartafstand van 60 mm, bij voorkeur boven de lichtschakelaars
-
Uitgangen: 2× geschakelde fase 230 V, max. 5 A (omhoog/omlaag)
-
Compatibiliteit: JA-103K, JA-107K, JA-108K
-
Bekabeling naar het raam: CYKY-J 5×1,5 (aparte kabel tussen elke bediening en het bijbehorende raam)
-
Bediening: lokaal op het paneel, centraal via het codebediendeel Natus of MyJABLOTRON 2, met groepen per ruimte/windrichting
-
Veiligheidsfuncties: automatisch ophalen bij brand/harde wind, reactie op alarmgebeurtenissen
17. Bediening van verlichting
Principe en voordeel van integratie met het alarm
Verlichting bedienen met het JABLOTRON 100+-systeem is voordelig, omdat het systeem alle omstandigheden al van nature kent: of er iemand in het object is (systeem uitgeschakeld), waar iemand zich beweegt of wat er openstaat (signalen van PIR-detectoren en magneetcontacten), hoe laat het is en of het buiten licht of donker is (dag-/nachtmodus, die de centrale zelf berekent). Voor de automatisering is dus geen extra sensor nodig.
Het systeem richt zich op eenvoudige AAN/UIT-sturing, vooral voor besparingsfuncties en basiscomfort. Het regelt geen kleur of lichtintensiteit.
In de praktijk worden bovengenoemde eigenschappen het vaakst gebruikt voor automatisering van verlichting in gemeenschappelijke ruimten van woon- en bedrijfsgebouwen (trappenhuizen, gangen, entreehallen, keukens enz.), of voor buitenverlichting (decoratieve tuinverlichting, de ruimte voor de garage of de ingang enz.).
Oplossing achter elke schakelaar
Speciaal voor automatisering van verlichting is het relais JB-161HN ideaal, dat direct achter een schakelaar in elk gewenst design wordt geïnstalleerd. Het past ook in een standaard inbouwdoos achter gewoon schakelmateriaal, zodat geen speciale voorbereiding nodig is; waar mogelijk raden wij echter een diepe doos aan voor meer montagegemak. Op de bedieningsingang kan zowel een gewone AAN/UIT-schakelaar als een drukknop met veer worden aangesloten.
Voor bediening vanaf meerdere plekken (kruisschakeling) volstaat het om meerdere schakelaars parallel op één module aan te sluiten. Als de schakelaars niet via bekabeling met elkaar zijn verbonden, kunnen de modules softwarematig aan elkaar worden gekoppeld. Details over de meest voorkomende toepassingen vindt u in het artikel op het JABLOTRON-portaal.
Schakelen vanuit de verdeelkast
Als hiermee al bij de bouw rekening wordt gehouden, is het schakelen van verlichtingsgroepen met de modules JA-110N-DIN of AC-160-DIN een elegante oplossing. In dat geval heeft elke afzonderlijk gestuurde groep een eigen kabel vanuit de verdeelkast nodig.
Oplossingen achteraf en aanvullende oplossingen
Voor verschillende oplossingen achteraf kunt u kiezen uit het hele assortiment relaismodules, waarin zowel universele relais voor de originele dozen (JA-190PL, JA-194PL, JA-195PL) beschikbaar zijn als schakelbare stekkers, ideaal bijvoorbeeld voor kerstverlichting of automatisering van gewone lampen met een stekker.
Als er een schakelaar is vergeten, kan de native knop JA-158J worden gebruikt of de module JB-160J, te combineren met schakelaars in elk gewenst design: zonder hak- en breekwerk voor bekabeling kan zo (in combinatie met een geschikte relaismodule) achteraf op elke gewenste plek een schakelaar worden gemaakt, dankzij batterijvoeding en draadloze communicatie.
-
Het systeem richt zich op eenvoudige AAN/UIT-automatisering van verlichting, zonder dimmen en zonder regeling van kleur/kleurtemperatuur
-
Het systeem kent van nature de status van het object (uitgeschakeld/ingeschakeld, beweging, dag-/nachtmodus) en automatiseert de verlichting daarop zonder extra sensoren
-
Typische toepassing: gemeenschappelijke ruimten (trappenhuizen, gangen, hallen), buiten-/decoratieve verlichting
-
Verborgen oplossing, ook achteraf: JB-161HN, werkt met schakelaar en drukknop, geen speciale voorbereiding
-
Bediening vanaf meerdere plekken: parallelle aansluiting van schakelaars op één module, of softwarematige koppeling van meerdere JB-161HN-modules zonder bekabeling
-
Schakelen vanuit de verdeelkast: JA-110N-DIN / AC-160-DIN (aparte kabel per groep)
-
Universele relais voor de dozen JA-190PL / JA-194PL / JA-195PL, of schakelbare stekkers
-
Draadloze schakelaar achteraf zonder hak- en breekwerk voor bekabeling: JA-158J of JB-160J
Alles gevonden wat u nodig hebt?
De bovenstaande aanbevelingen zijn vooral gebaseerd op principes die zich in de praktijk hebben bewezen. Bij het ontwerp van een systeem in een specifiek beveiligingsniveau moet ook rekening worden gehouden met de eisen van de lokale wetgeving, met name ten aanzien van het gebruik, de plaatsing en de installatiewijze van specifieke componenten.
Het assortiment van JABLOTRON wordt voortdurend uitgebreid en vernieuwd; wij raden daarom aan vóór het definitieve ontwerp altijd het actuele aanbod en de compatibiliteit te controleren op portal.jablotron.com.
Hebt u geen antwoord op uw vraag gevonden? Neem gerust contact met ons op.